سیر تحولات شهرسازی در ایران

زمینه سیستم شهر در ایران از شروع برنامه ریزی شهری تا …

زمینه سیستم شهر در ایران از شروع برنامه ریزی شهری تا انقلاب اسلامی(۵۷-۱۳۴۲)

· شعار برنامه ۳و ۴ پنج ساله توسعه کشور:

اول رشد اقتصادی بعدا توزیع ثروت

· موجب تمرکز صنایع جدید در اطراف شهرهای بزرگ(تهران- همه خدمات و امکانات و درصدهای بالا در زمینه های مختلف)شد. که منجر به نابرابری اجتماعی و اقتصادی در مقیاس شهری،‌منطقه ای و ملی گشت(در صورتیکه تمرکز زدایی در هر دو برنامه لحاظ شده بود ولی قطبهای صنعتی دیگری شکل گرفت).

 

سیاستهای وزارت آبادانی و مسکن در ابتدای فعالیت:

۱) شهرسازی:

  • ایجاد تمرکز و هماهنگی در تهیه و اجرای طرحها
  • اشتراک مساعی با شهرداری ها بمنظور تهیه و اجرای طرحهای آبادانی شهرها
  • نظارت بر توسعه شهرها و تهیه نقشه شهر
  • تهیه و اجرای طرحهای مسکن و ساختمانهای عمومی در شهرها
  • تهیه و اجرای طرحهای مسکن و خانه های سازمانی

۲) ده سازی:

  • تفاوت کمی و کیفی بین شهر و روستا وجود نداشت.
  • طرح های روستایی منوط به خودیاری روستاییان است و در شهر درآمد نفت پشتبانه مردم است.

اولین اقدامات این وزارتخانه:

طرح جامع تهران ، بر اساس نگرش جامع گرا- عمل گرا ، الگو برداری از کشورهای غربی دهه ۱۹۶۰ ،سیاست از بالا به پایین برای مدرنیزه شدن

درآمد نفت:

  • از ۱۳۵۲ به بعد مدام قیمت نفت رشد صعودی داشت و مدام اعتبارات برنامه ها افزایش می یافت.
  • قیمت زمین در بعضی شهرها ۷ برابر شد.
  • در ۱۳۵۴: قیمت سقوط کرد و دولت حتی قادر به پرداخت حقوق کارمندان نبود.
  • میزان بیکاری در ۱۳۵۶: ۹/۱٪ بود.
  • دولت با عواید نفت به دنبال: رفاه جامعه و قدرت مانور خود بود.
  • برای حل مشکلات ملی و منطقه ای اقدام به: طرح آمایش سرزمین به دست فرانسویان کرد که تصویب نشد.
  • به دنبال رشد سریع شهرنشینی و سرمایه گذاری کلان در نفت: دولت توسط انگلیسیها در منطقه سربندر شهر جدید خوزستان را احداث کرد.
  • از جمله مصوبات اولیه شورای عالی شهرسازی:

تصویب شهر جدید خوزستان و طرح جامعه توسعه جهانگردی کشور

جمع بندی زمینه های سیستم شهر در ایران قبل از انقلاب:

  • در نظام استبدادی تمام تصمیمات از بالا به پایین دیکته می شود
  • درآمدهای نفتی، دولت را از مراجعه به مردم بی نیاز کرده است
  • مردم اعتقادی به نظام اجتماعی و حکومتی ندارند
  • قواعد اجتماعی تعریف نشده اند و اکثر مردم به آن وقوف ندارند
  • قواعد به دنبال مدرنیزاسیون ناگهانی جامعه از بیرون به آن وارد و القا می شوند و متناسب با نیازهای واقعی جامعه رشد نکرده اند
  • مردم در تعیین قوانین و کنترل آن نقش ندارند
  • به علت ترس از حکومت و استبداد،‌اطاعت واقعی درباره وضع کشور موجود نیست
  • کنترل قوی و مستمر و همه جانبه، بخصوص در اطراف مسئولان مملکت وجود ندارد و آنها در رفتارشان قید و بندی ندارند
  • ارزشهای غریبه همراه با تغییرات سریع اجتماعی و کنترل نشده مرتبا وارد جامعه شده و نظم آنرا به هم می ریزد
  • فناوری جدید از بیرون جامعه به صورت کالا وارد می شود تا به مصرف برسد، بدون آنکه دانش و عوارض اجتماعی آن شناخته شده باشد
  • فناوری جدید با تغییرات خود موجب تخریب سنتها می شود و به جای اینکه فناوری خود را با سنت و فرهنگ تطبیق دهد، این سنت و فرهنگ است که باید خود را با فناوری تطبیق دهد.

 

فرستنده : خانم مهندس مهناز اکبری

گردآوری : مرکز اطلاعات علمی و تخصصی مدیریت شهری

برنامه ریزی شهری
مطلب قبلی

شهرسازی در ایران – قبل از انقلاب اسلامی

برنامه ریزی شهری
مطلب بعدی

ساختار سیستم شهر در ایران- قبل از انقلاب اسلامی

ar.basirian

ar.basirian

بدون دیدگاه

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *