فصل اول ـ تشكيلات‌

ماده 1 ـ به منظور پيشبرد سريع برنامه‌هاي اجتماعي‌، اقتصادي‌، عمراني‌، بهداشتي‌، فرهنگي‌،آموزشي‌، پرورشي و ساير امور رفاهي از طريق همكاري مردم و نظارت بر امور روستا، بخش‌، شهر،شوراهايي به نام شوراي اسلامي روستا، بخش‌، شهر براساس مقررات اين قانون تشكيل مي‌شود.

ماده 1 مكرر ـ در كليه مواد و تبصره‌ها و بندهاي قانون تشكيلات‌، وظايف و انتخابات‌شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1/3/1375، كلمه «شهرك‌» و موضوعات‌مربوط به آن حذف مي‌گردد. اصلاحي مورخ 6/7/1382

ماده 2 ـ مقصود از «شورا» در اين قانون شوراهاي اسلامي روستا، بخش‌، شهر مي‌باشد.

ماده 3 ـ دوره فعاليت شوراهاي اسلامي و شهر از تاريخ تشكيل چهار سال مي‌باشد كه از نهم‌ارديبهشت ماه سالروز تاريخي فرمان حضرت امام خميني (ره‌) مبني بر تشكيل شوراها شروع و درهشتم ارديبهشت ماه چهار سال بعد خاتمه مي‌يابد. اصلاحي 6/7/1382

تبصره ـ انتخابات شوراهاي روستا و شهر بايد به صورتي برگزار شود كه حداقل پانزده روز قبل‌از نهم ارديبهشت ماه اعضاي شوراها مشخص شده باشند. الحاقي مورخ 6/7/1382

ماده 4 ـ تعداد اعضاي شوراي اسلامي روستاهاي تا 1500 نفر جمعيت سه نفر و روستاهاي‌بيش از 1500 نفر جمعيت و بخش پنج نفر خواهد بود.

ماده 5 ـ در هر بخش شوراي بخش با اكثريت نسبي از بين نمايندگان منتخب شوراهاي‌روستاهاي واقع در محدوده بخش تشكيل مي‌شود و در صورتي كه عضو معرفي شده از شوراي‌روستا به عضويت اصلي و علي‌البدل شوراي بخش انتخاب شود از عضويت شوراي روستا خارج‌نخواهد شد.

ماده 6 ـ شوراي بخش پس از تشكيل حداقل سه چهارم شوراهاي روستاهاي تابع بخش تشكيل‌مي‌گردد.

تبصره ـ از يك روستا بيش از يك نفر نبايد در شوراي بخش حضور داشته باشد و در صورتيكه‌تعداد روستاهاي بخش كمتر از پنج روستا باشد اعضاء شوراي بخش از ميان مجموع اعضاي‌شوراهاي روستاها انتخاب خواهند شد و نهايت حداقل بايد از هر روستا يك نفر انتخاب گردد.

ماده 7 ـ تعداد اعضاي شوراي اسلامي شهر به شرح زير تعيين مي‌شود:

الف ـ شهرهاي تا 50هزارنفر، 5 نفر.

ب ـ شهرهاي بيش‌از 50 هزار تا دويست هزار نفر جمعيت‌، 7 نفر.

ج ـ شهرهاي بيش از 200 هزار تا يك ميليون نفر جمعيت‌، 9 نفر.

د ـ شهرهاي بيش از يك ميليون نفر جمعيت‌، 11 نفر.

ه� ـ شهر تهران‌، 15 نفر.

تبصره ـ ملاك تشخيص جمعيت هر شهر و روستا آخرين سرشماري جمعيتي خواهد بود.

ماده 8 ـ در صورت استعفا، فوت يا سلب عضويت هر يك از اعضاء شوراي روستا، بخش وشهر، عضو علي البدل به ترتيب آراء جايگزين مي‌شود. اصلاحي مورخ 6/7/1382

ماده 9 ـ چنانچه يك يا چند روستا به شهر تبديل شود، شوراي شهر از ميان اعضاي شوراهاي‌آن‌روستابه‌ترتيب‌آراءدرانتخابات‌وبه‌نسبت‌جمعيت‌روستاهاتشكيل‌مي‌شود.اصلاحي‌مورخ‌6/7/1382

تبصره ـ در شهرهاي جديدالتاسيس (به تشخيص وزارت كشور) انتخابات شوراي شهر براي بقيه‌دوره چهارساله برگزار مي‌شود. الحاقي مورخ 6/7/1382

ماده 10 ـ نمايندگان مجلس شوراي اسلامي‌، استانداران‌، فرمانداران‌، بخشداران‌، دهياران ومديران كل و رؤساي ادارات مي‌توانند در جلسات شوراي اسلامي حوزه مسؤوليت خود بدون حق‌رأي شركت كنند.

تبصره ـ شوراها در صورت ضرورت و بنا به دعوت دهيار، بخشدار و فرماندار ذي‌ربط موظف‌به تشكيل جلسه فوق العاده مي‌باشند. اين دعوت بايد كتبي و با تعيين وقت قبلي و ذكر دستور جلسه‌باشد.

ماده 10 مكرر ـ شوراي شهرستان از نمايندگان شوراهاي شهر و بخشهاي واقع در محدوده آن‌شهرستان كه درمرحله اول با رأي اكثريت مطلق و در صورت عدم احراز در مرحله دوم با رأي اكثريت‌نسبي هر يك از شوراهاي مزبور انتخاب و معرفي شده‌اند، تشكيل مي‌گردد.الحاقي‌مورخ‌6/7/1382

تبصره 1 ـ در شوراي شهرستان‌، از شوراي هر بخش يك نفر و از شوراي هر يك از شهرها تاپانصد هزار نفر جمعيت يك نفر و بيش از پانصد هزار نفر جمعيت دو نفر و شهر تهران سه نفرعضويت خواهند داشت‌. الحاقي مورخ 6/7/1382

تبصره 2 ـ تعدد اعضاي شوراي شهرستان حداكقل پنج نفر مي‌باشد. چنانچه تعداد شهرها وبخشهاي يك شهرستان كمتر از پنج باشد، كسري تعداد اعضاي شوراي شهرستان تا پنج نفر به نسبت‌جمعيت هر بخش يا شهر، از شوراي بخش يا شهر مربوط تامين مي‌شود. در هر صورت هر بخش ياشهر نبايد بيش از دو نفر نماينده در شوراي شهرستان داشته باشد. الحاقي مورخ 6/7/1382

تبصره 3 ـ شوراي شهرستان حداكثر ظرف يك ماه پس از تشكيل دو سوم شوراهاي شهرها وبخشهاي واقع در محدوده آن شهرستان به دعوت فرماندار تشكيل مي‌شود. الحاقي‌مورخ‌6/7/1382

ماده 11 ـ شوراي استان از نمايندگان منتخب شوراهاي شهرستانها تابعه كه در مرحله اول با رأي‌اكثريت مطلق و در صورت عدم احراز، در مرحله دوم با اكثريت نسبي از بين اعضاي شوراي‌شهرستان انتخاب و معرفي شده‌اند تشكيل مي‌شود. الحاقي مورخ 6/7/82

تبصره 1 ـ تعداد اعضاي شوراي استان حداقل پنج نفر است‌. چنانچه يك استان كمتر از پنج‌شهرستان داشته باشد كسري تعداد اعضاي شوراي استان تا پنج نفر به نسبت جمعيت از شوراهاي‌شهرستانهاي ذي‌ربط تامين مي‌شود. در هر صورت هر شهرستان نبايد بيش از دو نماينده در شوراي‌استان داشته باشد و در صورتي كه استان فقط يك شهرستان داشته باشد اعضاي شوراي استان همان‌اعضاي شوراي شهرستان خواهند بود. الحاقي مورخ 6/7/1382

تبصره 2 ـ شوراي استان حداكثر يك ماه پس از تشكيل دو سوم شوراهاي شهرستانهاي واقع‌در محدوده آن استان به دعوت استاندار تشكيل مي‌شود. الحاقي مورخ 6/7/1382

ماده 12 ـ شوراي روستا، بخش‌، شهر، شهرستان و استان در واحدهايي از تقسيمات كشوري‌تشكيل مي‌شود كه طبق قوانين و مقررات مربوط‌، به نام ده (روستا)، بخش‌، شهر، شهرستان و استان‌شناخته شده باشد. الحاقي مورخ 6/7/1382

ماده 13 ـ در صورت دعوت شوراي بخش از بخشدار، شوراي شهر مركز شهرستان يا شوراي‌شهرستان از بخشدار يا فرماندار، شوراي استان از استاندار يا ساير مسؤولين اجرايي سطوح فوق الذكر، مقامات مذكور در جلسات شورا شركت خواهند نمود. اين دعوت بايد كتبي و با تعيين وقت‌و ذكر دستور جلسه باشد. الحاقي مورخ 6/7/1382

ماده 14 ـ شوراي عالي استانها، از نمايندگان منتخب شوراهاي استانها كه در مرحله اول با رأي‌اكثريت مطلق و در صورت عدم احراز، در مرحله دوم با اكثريت نسبي انتخاب و معرفي مي‌شوند،تشكيل مي‌گردد. الحاقي مورخ 6/7/1382

تبصره 1ـ از استانهاي تا دو ميليون نفر جمعيت‌، دو نماينده و از استانهاي داراي بيش از دوميليون جمعيت‌، سه نماينده و از استان تهران چهار نماينده در شوراي عالي استانها عضويت دارند.الحاقي مورخ 6/7/1382

تبصره 2 ـ حداكثر يك ماه پس از تشكيل دو سوم شوراهاي استانها، شوراي عالي استاني به‌دعوت وزير كشور تشكيل مي‌شود. الحاقي مورخ 6/7/1382

تبصره 3 ـ شوراي عالي استانها با درخواست وزير كشور موظف به تشكيل جلسه فوق العاده‌مي‌باشد. الحاقي مورخ 6/7/1382

تبصره 4 ـ وزيران‌، روساي موسسات و سازمانهاي دولتي و نهادهاي عمومي غير دولتي بادرخواست شوراي عالي استانها كه بايد به صورت كتبي و با تعيين وقت قبلي و ذكر دستور جلسه‌باشد، در جلسات آن شركت مي‌نمايند. الحاقي مورخ 6/7/1382

ماده 14 مكرر ـ عضويت در كليه شوراهاي موضوع اين قانون افتخاري است و شغل محسوب‌نمي‌شود. الحاقي مورخ 6/7/1382

تبصره 1 ـ هر فرد مي‌تواند فقط عضو يك شوراي روستا يا شهر باشد. الحاقي مورخ‌6/7/1382

تبصره 2 ـ پذيرش استعفاي هر يك از اعضاي شورا منوط به تصويب شورا است‌. الحاقي‌مورخ‌6/7/1382

تبصره 3 ـ نامزد شدن اعضاي شوراهاي اسلامي روستا و شهر در انتخابات مجلس شوراي‌اسلامي منوط به پذيرش استعفاي آنها از سوي شورا در مهلت قانوني مي‌باشد. الحاقي مورخ‌6/7/1382

ماده 15 ـ جلسات شوراها علني و با حضور دو سوم اعضاي اصلي رسميت مي‌يابد وتصميمات با اكثريت مطلق آراي حاضرين معتبر است و تشكيل جلسات غيرعلني منوط به تصويب‌دو سوم اعضاي حاضر در جلسه مي‌باشد. اصلاحي مورخ 6/7/1382

ماده 16 ـ اولين جلسه شوراهاي موضوع اين قانون به دعوت مسؤولين واحدهاي تقسيمات‌كشوري مربوط و با هيأت رئيسه سني تشكيل مي‌شود تا هيأت رئيسه شورا شامل يك رئيس و يك‌نايب رئيس و حداقل يك منشي انتخاب شوند. اصلاحي مورخ 6/7/1382

ماده 16 مكرر ـ در صورت استعفا، فوت يا سلب عضويت هر يك از اعضاي شوراهاي‌شهرستان‌، استان و عالي استانها عضو جديد حداكثر ظرف مدت يك ماه بايد جايگزين شود.الحاقي مورخ 6/7/1382

منبع : قانون شهر